با حسابداری شرکت های بازرگانی بیشتر آشنا شوید!
با حسابداری شرکت های بازرگانی بیشتر آشنا شوید!

1398/08/05 20:53


در این مقاله قصد داریم شما را با چگونگی حسابداری شرکت های بازرگانی آشنا نماییم. در ابتدا باید بدانید که هدف از تشکیل یک شرکت بازرگانی رسیدن به سود و کسب درآمد از طریق خرید و فروش کالاها می باشد. 
شرکت های بازرگانی برای این کار کالاها را در داخل کشور و یا خارج از کشور خریداری نموده و در بازارهای داخلی و یا خارجی به فروش می رسانند. طی این فرآیند هیچ تغییری در کالاها رخ داده نمی شود و کالاها مستقیما و بدون هیچ گونه تغییری تنها خرید و فروش می شوند. 

بهتر است بدانید که به کسب درآمد در شرکت های بازرگانی تنها از طرق فروش کالاها خواهد بود. حال این کسب درآمد می تواند به دو شکل صورت پذیرید: 

•    خرید و فروش نقدی کالاها
•    خرید و فروش نسیه ی کالاها

شرکت بازرگانی چیست و چند نوع شرکت بازرگانی داریم؟ 

شرکت بازرگانی به شرکت هایی گفته می شود که حین فرآیند تولید کالا نقشی نداشته و تنها آن ها را خریداری نموده و بدون هیچ تغییری در ماهیت کالا آن را در بازارهای داخلی و یا خارجی به فروش می رسانند. 
لذا ثبت اطلاعات مربوط به خرید و فروش کالا، دریافت اطلاعات مربوط به موجودی کالا، گزاراشات نقدینگی شرکت، تهیه ی صورت وضعیت حساب ها، ارائه ی گزاراشات مربوط به سود و زیان، تهیه ی ترازنامه، محاسبه ی بهای تمام شده ی کالاهای خریداری شده و فروش رفته و میزان فروش باید به صورت استاندارد و اصولی در دسترس بوده و مشخص باشد. 
جهت حصول این کار فعالیت های انجام شده در حسابداری شرکت های بازرگانی و برآورد میزان موجودی کالا  به دو شکل سیستم وار ثبت و ضبط می شود که شامل موارد زیر می باشد: 
سیستم ادواری (دوره ای): در این روش گردش حساب ها، میزان موجودی کالا و میزان فروش کالا ها در اول و پایان هر دوره ثبت و ضبط می گردد.

 
برای نمونه ثبت در سیستم دوره ای حین خرید کالا به صورت نسیه بدین گونه می باشد:

                        خرید کالا              ***
                                                 حساب های پرداختنی       ***

و در زمان فروش کالا به این شکل ثبت می گردد: 
                          حساب های دریافتنی            ***
                                                 فروش                ***

سیستم دائمی (مستمر): در این روش نیز ثبت اطلاعات به شکل مستمر در دفاتر صورت گرفته و در هر دوره خرید و فروش کالا، میزان موجودی کالا در حساب بدهکار یا بستانکار درج گردیده و مقدار و قیمت تمام شده ی آن ها نیز ثبت می شود. 

به عنوان مثال حین خرید کالا به صورت نسیه ثبت در دفاتر در سیستم های دائمی بدین گونه خواهد بود: 
                  موجودی کالا           ***
                                             حساب های پرداختنی          ***

و حین فروش به دو صورت ثبت می گردد: 
                  حساب های دریافتنی                *** 
                                              فروش                     ***
و 
                        بهای تمام شده ی کالا         ***
                                                   موجودی کالا                 ***

حسابداری شرکت های بازرگانی کاری بس دقیق و دشوار است که باید با دقت و تمرکز انجام گیرد و مراحل مختلف رسیدگی به حساب های شرکت های بازرگانی باید مو به مو انجام پذیرد.
در مطالب قبلی به چگونگی ثبت خرید و فروش و موجودی کالا در دفتر روزنامه به دو روش سیستم ادواری و سیستم دائمی اشاره شد. در ادامه با دیگر مباحث حسابداری بازرگانی اطلاعاتی در رابطه با حساب خرید، حساب فروش، انبار گردانی و برآورد موجودی کالا به صورت مختصر در اختیارتان قرار خواهیم داد. 
حساب خرید و فروش
 
حساب خرید فقط در سیستم ادواری کاربرد داشته و فقط برای کالاهایی که جهت فروش خریداری شده اند بدین شکل ثبت می گردد.
         حساب خرید          ***
                     حساب های پرداختنی (خرید نسیه)  یا صندوق (خرید نقدی)     ***  
و حساب فروش نیز زمانی که کالایی به فروش رسیده باشد کاربرد دارد و ثبت بدین صورت خواهد بود: 
حساب های دریافتی (فروش نسیه) یا صندوق (فروش نقدی)         ***
                                                                           فروش کالا             *** 
انبار گردانی 

برای این مورد نیز در پایان هر سال موجودی کالا در انبار شمارش می شود. البته لازم به ذکر است که در فعالیت های اقتصادی با حجم کاری بالا انبارگردانی و شمارش موجودی کالا در انبارها در طول سال به صورت مستمر و دوره ای انجام می گیرد. 
نحوه ی تهیه ی صورت وضعیت سود و زیان در حسابداری بازرگانی 

در صورت وضعیت سود و زیان در حسابداری شرکت های بازرگانی اطلاعاتی درج می گردد که شامل موارد زیر می باشد: 
•    قیمت تمام شده ی کالای فروش رفته 
•    فروش خالص 
•    هزینه های عملیاتی 
•    نرخ سود و زیان خالص
•    و نرخ سود و زیان ناخالص 

که برای تهیه ی صورت وضعیت سود و زیان به صورت زیر عمل می کنیم: 
قیمت تمام شده ی کالای فروش رفته – (درآمد + فروش خالص) = سود و زیان ناخالص 
موجودی پایان دوره – قیمت تمام شده ی کالای آماده جهت فروش = بهای کالای فروش رفته 
موجودی اول دوره + خرید خالص = بهای تمام شده ی کالای آماده برای فروش 
خرید ناخالص – برگشت از خرید و تخفیفات = خرید خالص 
فروش ناخالص – برگشت از فروش و تخفیفات = فروش خالص
بهای تمام شده ی کالای فروش رفته  -( فروش خالص + درآمد) = سود و زیان ناخالص 
هزینه ها – سود و زیان ناخالص = سود و زیان خالص 
نحوه ی تهیه ی ترازنامه در حسابداری بازرگانی

ترازنامه یکی از صورت وضعیت های اساسی در حسابداری بازرگانی می باشد که حاوی اطلاعات این چنینی می باشد: 
•    دارایی 
•    بدهی 
•    سرمایه 
•    و حقوق صاحبان سهام در شرکت بازرگانی 

ترازنامه در پایان دوره ی مالی تهیه می شود و با توجه به گزارشات ارائه شده در ترازنامه شما می توانید اطلاعات کامل را در مورد فعالیت اقتصادی و کسب و کارتان به دست آورده و میزان پیشرفت شرکت بازرگانی خود را ببینید. 
در حسابداری شرکت های بازرگانی یک حسابدار بایستی اطلاعات کافی در رابطه با انواع شرکت های بازرگانی و چگونگی عملکرد آن ها داشته باشد که در ادامه به معرفی انواع شرکت های بازرگانی پرداخته ایم: 

انواع شرکت های بازرگانی 

طبق قانون تجارت شرکت های بازرگانی چند نوع می باشند که در ادامه به ذکر نام آن ها و پاره ای توضیحات خواهیم پرداخت: 
    شرکت سهامی
شرکت سهامی به شرکتی گفته می شود که حداقل سه نفر عضو داشته و هر فرد بر حسب میزان سهم خود مسئولیت در قبال وظایف شرکت خواهد داشت. 
    شرکت تضامنی
شرکت تضامنی نیز شرکتی ست که دو یا بیش از دو نفر عضو داشته و هر فرد نیز در قبال شرکت مسئولیت هایی را بر عهده دارند. لذا اگر شرکت مقروض گردد تمامی شرکا در قبال پرداخت بدهی های معوقه ی آن دخیل می باشند. 
    شرکت با مسئولیت محدود
در این نوع شرکت بازرگانی نیز هر فرد بر حسب میزان سرمایه ی خود در مورد تعهدات و بدهی های شرکت مسئولیت داشته و این نوع شرکت نیز از دو یا چند نفر عضو تشکیل می گردد. 
    شرکت مختلط سهامی و شرکت مختلط غیر سهامی 
شرکت های مختلط سهامی از چند شریک سهامی و یا چند شریک تضامنی در کنار هم تشکیل می گردد و شرکت مختلط غیر سهامی نیز جزء شرکت های بازرگانی می باشد که امور تجاری و بازرگانی آن بین چند شریک تضامنی و یا چند شریک با مسئولیت های محدود و بدون تقسیم سهام شرکت تشکیل می شود. 
    شرکت های تعاونی تولید و مصرف 
شرکت تعاونی تولید بین افرادی که بر حسب مشغله ی کاری خود و برای تولید و فروش اجناس تشکیل می گردد. شرکت تعاونی مصرف نیز از افرادی تشکیل می گردد که با هدف فروش اجناس و کالاهای مختلف اعم از تولیدات خود و یا دیگران گرد هم می آیند. در این نوع شرکت ها سود و زیان شرکت نسبت به خرید و تولیدات هر فرد مشخص می گردد. 
    شرکت نسبی 
به شرکتی که هر یک از افراد بر حسب میزان سرمایه شان مسئولیت داشته باشند نیز شرکت نسبی می گویند. این شرکت نیز از دو یا چندین عضو تشکیل می گردد. 

 

شیراز ، بلوار استقلال ، حد فاصل شبان و هوابرد ، طبقه فوقانی داروخانه دکتر دانش